Józef Ignacy Kraszewski na fotografii Karola Beyera; źródło: CBN Polona.

Pisarz, dziennikarz, malarz, rysownik, muzyk, kolekcjoner. Urodzony 28 lipca 1812 w Warszawie, zmarł 19 marca 1887 w Genewie.

"Ja nie jestem pono ani literatem, ani artystą,
choć piszę wiele i kocham wszelkie piękno -
ja jestem człowiekiem mojego wieku,
dzieckiem narodu mego."
(Józef Ignacy Kraszewski)

Józef Ignacy Kraszewski był pisarzem o imponującym dorobku literackim. Napisał ponad 220 powieści w około 400 tomach i około 150 opowiadań, nowel, obrazków, a jest to ledwie połowa spuścizny. Bibliografie twórczości Kraszewskiego rejestrują ponadto: utwory dramatyczne (ponad 20); tomy relacji z podróży i wspomnień z różnych okresów życia (10); tomy publicystyki społeczno-politycznej (około 10, w tym 5 grubych tomów "Rachunków" z lat 1866-1869; ponad 20 tomów prac naukowych z historii Polski i Litwy, historii literatury i kultury, językoznawstwa i etnografii; tomiki poetyckie (około 20), w tym 3 spore tomy eposu "Anafielas" o dziejach dawnej Litwy; 21 pozycji przekładowych z 5 języków (angielskiego, francuskiego, łaciny, niemieckiego i włoskiego), 42 prace edytorskie i redakcyjne, wśród których są m.in. : dwumiesięcznik "Athenaeum" (1841 - 1851) - 66 tomów, "Gazeta Codzienna" (1859 - 1863, od r. 1862 ukazująca się jako "Gazeta Polska") i drezdeński "Tydzień" (1870 - 1871). Był ponadto dziennikarzem, malarzem, rysownikiem, wirtuozem-amatorem, kompozytorem, poważnym kolekcjonerem rycin, rysunków, medali i grafik.

W Dreźnie, w willi przy Nordstrasse 28, gdzie pisarz mieszkał w latach 1873-1879, mieści się Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego.

Najważniejsze daty z życia Józefa Ignacego Kraszewskiego:

• 1812 - 28 lipca w Warszawie urodził się Józef Ignacy Kraszewski
   
• 1812 - 1826 dzieciństwo w Romanowie u dziadków Malskich (siedziba najstarszego Muzeum Kraszewskiego)
   
• 1829 - rozpoczęcie studiów na Uniwersytecie w Wilnie, na wydziale lekarskim, po roku na wydziale literackim;
   
• 1830 - aresztowany za udział w tajnym ruchu młodzieży (co ma związek z wybuchem Powstania Listopadowego), uwolniony z więzienia w 1832; do połowy 1833 pod dozorem policyjnym
   
• 1835 - pisze powieść Poeta i świat (wyd. 1839, przełożona na siedem języków za życia autora), przygotowuje do druku dwa tomy Poezji (wyd. 1838)
   
• 1836 - początek długoletniej współpracy literackiej z "Tygodnikiem Petersburskim"
   
• 1837 - 1860 - okres wołyński w życiu Pisarza - ślub z Zofią Woronicz (1838), dzierżawa majątku Omelno, gospodarowanie w Gródku, Hubinie, osiedlenie się w Żytomierzu, liczne prace literackie (kolejne powieści, artykuły, relacje z podróży) i redakcyjne (w latach 1841-46 redaguje "Athenaeum. Pismo zbiorowe dotyczące historii, filozofii, literatury i sztuki"; urodziny czworga dzieci - Konstancji, Jana, Franciszka i Augusty Marii.
   
• 1860 - 1863 - okres warszawski - od września 1859 obejmuje redakcję "Gazety Codziennej" w Warszawie (od 1861 "Gazeta Polska"), podróże po Europie owocują Korespondencjami w prasie, w 1861 zostaje członkiem Delegacji Miejskiej sprawującej zarząd miasta przed wybuchem Powstania Styczniowego, w porę ostrzeżony opuszcza w styczniu 1863 Warszawę, aby uniknąć zesłania na Sybir.
   
• 1863 - 1885 - okres drezdeński - działa na rzecz emigrantów z Polski, jako Bolesławita wydaje powieści związane z Powstaniem Styczniowym, liczne prace publicystyczne (m. in. "Rachunki"), 1868-1871 kupuje i prowadzi w Dreźnie drukarnię wydając własne pismo "Tydzień, 1874- 1876, pisze i wydaje słynną "saską trylogię" (Hrabina Cosel, Brühl, Z siedmioletniej wojny), 1876 - powieścią Stara baśń rozpoczyna cykl 29 utworów z dziejów Polski; podróżuje po Europie i ziemiach polskich (Wielkopolska, Galicja), 1879 - wyjeżdża do Krakowa na uroczyste obchody jubileuszu 50-lecia twórczości, które stają się ogólnonarodową manifestacją patriotyczną; 1883 - oskarżony o szpiegostwo na rzecz Francji, aresztowany i skazany na 3,5 roku twierdzy, osadzony w Magdeburgu.
   
• 1885 - za wysoką kaucją opuszcza więzienie, wyjeżdża na kurację zagraniczną, z której mimo żądań władz niemieckich nie powraca.
   
• 1887 - 19 marca w Genewie Józef Ignacy Kraszewski zmarł.

Autor: Elżbieta Szymańska, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, sierpień 2005.