W epilogu swej książki zatytułowanej W ogrodzie pamięci Joanna Olczak-Ronikier opisuje, jak po śmierci matki musiała zlikwidować mieszkanie.

"Cennych rzeczy - wspomina - nie było wiele. Ale ze wszystkich szuflad jesionowej komody i sekretarzyka wysypywały się niezliczone listy, kartki pocztowe, zawiadomienia o ślubach, rysunki dziecięce, fotografie, wycinki z gazet dotyczące rodziny. (...) Kupiłam dwa wielkie wiklinowe kosze i wpakowałam do nich wszystko, nie segregując, nie przeglądając. Mój dom umierał po raz drugi. Nie mogłam roztkliwiać się nad starymi szpargałami. Przez wiele lat kosze towarzyszyły wiernie mojemu życiu nomady, co jakiś czas zmieniając wraz ze mną adresy. Przeszkadzały, irytowały, zabierały miejsce. Nie zaglądałam do nich. Nie czułam się spadkobierczynią tego dziedzictwa, utkanego z cudzych przywiązań, żalu i tęsknoty. Po śmierci matki coraz rzadziej spotykałam się z krewniakami. Przy każdym spotkaniu mówiło się, że ktoś powinien napisać historię naszej rodziny. Nic z tego nie wynikało".

A jednak ponadstuletnia historia tej rodziny została w końcu przez autorkę wnikliwie opisana. Akcja tej rodzinnej sagi toczy się w Warszawie, Paryżu, Moskwie, Bombaju, Ostendzie i Nowym Yorku, w burżuazyjnych salonach, europejskich kurortach, w carskim więzieniu, sowieckich łagrach i okupacyjnych kryjówkach. Jej bohaterami są - połączeni więzami krwi - kupcy i socjaliści, bankierzy i emancypantki, francuscy bankierzy i polscy intelektualiści, słynny wydawca, oficer kontrwywiadu, bohaterski lotnik RAF-u, amerykański psychiatra. Napisana z epickim rozmachem opowieść jest w polskiej - i nie tylko polskiej - literaturze zjawiskiem wyjątkowym.

Laureatka Nagrody Literackiej NIKE'2002

Joanna Olczak-Ronikier - współzałożycielka słynnego krakowskiego kabaretu "Piwnica pod Baranami", autorka scenariuszy i sztuk teatralnych. Pochodzi z rodziny o tradycjach literackich i wydawniczych.

• Joanna Olczak-Ronikier
  W ogrodzie pamięci
  Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK, Kraków 2001
  © Znak, rights available
  160 x 232, 358 ss., twarda oprawa
  ISBN 83-240-0110-7