Literatura

Jerzy Harasymowicz

Literatura
fot. Elżbieta Lempp
Poeta. Urodził się w 1933 w Puławach, zm. w 1999 w Krakowie.


Debiutował w 1955 roku na łamach "Życia Literackiego". Jeden z czołowych krytyków uznał go wówczas za głównego przedstawiciela poezji "wizji" (a więc swobodnego fantazjowania, kolorowej, pełnej obrazów wyobraźni - przeciwstawionej awangardowej "arytmetyce", suchości). W 1971 roku otrzymał Nagrodę Fundacji im. Kościelskich.

W twórczości autora Powrotu do kraju łagodności naturalnie łączą się ze sobą elementy świata realnego, codziennej rzeczywistości oraz fantastyki, baśni, wyobraźni ludowej. Tworzone z dziecięcą fantazją pejzaże jego poezji zaludniają krasnoludki, muzy, fauny, centaury, anioły, diabły, czarownice, rusałki. Elementy świata naturalnego swobodnie przechodzą w wymiar niezwykły - baśniowy, nadrealny.

Poszczególne utwory często łączy w większe cykle bądź poematy. Wśród naczelnych tematów twórczości znalazła się przyroda południowej Polski, wśród której odnaleźć można zatarte ślady, wspomnienia kultury Łemków (opuszczone cerkwie, cmentarze, np. Elegie łemkowskie z tomu Podsumowanie zieleni). Poeta ukazuje folklor wielkomiejskich przedmieść (np. krakowskiego Zwierzyńca), chętnie też posługuje się elementami kultury średniowiecznej i barokowej (m.in. cykl Barokowe czasy z tomu pod tym samym tytułem czy poemat Lisowczycy...). Zaczerpnięte z tradycji rekwizyty zderza ze współczesnym, codziennym doświadczeniem, biorąc je nieraz w ten sposób w ironiczny nawias. Obdarzony poczuciem humoru, posługuje się często bezpośrednim ciepłym liryzmem, za którym tkwi spora doza czułości wobec świata. Z czasem coraz częstsze stają się tu też tony związane z lękiem i samotnością.

Niezwykle płodny, opublikował dotąd kilkadziesiąt tomów wierszy. Wszedł do historii polskiej literatury, wychowując sobie grono wiernych czytelników. Jego utwory często stawały się inspiracją dla twórców z kręgu tzw. poezji śpiewanej, muzyków z "krainy łagodności".

Bibliografia

wiersze:
  • Cuda, Warszawa: PIW, 1956.
  • Powrót do kraju łagodności, Kraków: WL, 1957.
  • Wieża melancholii, Kraków: WL, 1958.
  • Przejęcie kopii, Kraków: WL, 1958.
  • Genealogia instrumentów, Kraków: PWM, 1959.
  • Mit o świętym Jerzym, Kraków: WL, 1960.
  • Ma się pod jesień, Warszawa: PIW, 1962.
  • Podsumowanie zieleni, Warszawa: Czytelnik, 1964.
  • Budowanie lasu, Warszawa: PIW, 1965.
  • Pastorałki polskie, Kraków: PWM, 1966.
  • Madonny polskie, Warszawa: Czytelnik, 1969.
  • Zielony majerz, Warszawa: LSW, 1969.
  • Znaki nad domem, Warszawa: PIW, 1971.
  • Bar na stawach, Warszawa: Czytelnik, 1972.
  • Zielnik, czyli wiersze dla wszystkich. Pascha Chrysta. Poemat wielkanocny, Kraków: WL, 1972.
  • Polska weranda, Kraków: WL, 1973.
  • Córka rzeźnika. Łąka. Wyprzęgnięty tramwaj Europy, Warszawa: Czytelnik, 1974.
  • Żaglowiec i inne wiersze, Warszawa: PAX, 1974.
  • Barokowe czasy, Kraków: WL, 1975.
  • Banderia prutenorum..., Kraków: WL, 1976.
  • Polowanie z sokołem, Kraków: WL, 1977.
  • Cudnów, Kraków: WL, 1979.
  • Wiersze miłosne, Kraków: WL, 1979.
  • Kasia cała z czekolady i z cukierków ma rękawy, Kraków: WL, 1980.
  • Z nogami na stole, Kraków: WL, 1981.
  • Wesele rusałek, Warszawa: LSW, 1982.
  • Wiersze na igrzyska, Warszawa: Czytelnik, 1982.
  • Dronsky, Kraków: WL, 1983.
  • Wiersze sarmackie, Kraków: WL, 1983.
  • Złockie niebo cerkiewne, Kraków: RSW Prasa-Książka-Ruch, 1983.
  • Klękajcie narody, Warszawa: Czytelnik, 1984.
  • Na cały regulator, Kraków: WL, 1985.
  • Wiersze beskidzkie, Warszawa: Wydawnictwo PTTK, 1986.
  • Lichtarz Ruski, Warszawa: PIW, 1987.
  • Ubrana tylko w trawy Połonin, Kraków: WL, 1988.
  • Kozackie buńczuki, Kraków: Oficyna Literacka, 1991.
  • Za co jutro kupimy chleb, Warszawa: Libraria 1991.
  • W Botanicznym wiersze ZEN, Kraków: Universitas, 1992.
  • Zimownik, Warszawa: PIW, 1994.
tłumaczenia:
  • niemiecki:Wahres Bildnis (Prawdziwy portret), Berlin: Hanser in Komm, 1966.w antologii: Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts, Zürich: Ammann, 1997.
  • angielski:Genealogy of Instruments, Ottawa : Valley Editions, 1974.Planting Beeches, New York : New Rivers Press, 1975.

Opracowanie: maj 2002.

Podobne

Literatura Tadeusz Różewicz, "Matka odchodzi"

Książka Różewicza złożona jest z dokumentów rodzinnych, własnych wierszy poświęconych matce i szkicu...

Literatura Tadeusz Różewicz, "Nożyk profesora"

Na okładce książki Tadeusza Różewicza widnieje autentyczny obozowy nożyk przyjaciela poety, znanego...

Zobacz także

Teatr Och-Teatr w Warszawie

Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2010 roku w dawnym kinie Ochota przy ulicy Grójeckiej w Warszawie.

Teatr Teatr Polonia w Warszawie

Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2005 roku w dawnym kinie Polonia przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy