Literatura

Jarosław Klejnocki

Literatura
Paweł Kozioł
fot. Tomasz Wiech/Agencja Gazeta
Poeta, eseista, prozaik oraz krytyk literacki. Urodzony w roku 1963, mieszka w Zalesiu Górnym koło Warszawy.

Edytor listów Bolesława Micińskiego, współautor serii podręczników licealnych "Słowa i teksty". W latach 1988-2008 pracował jako nauczyciel języka polskiego w warszawskich liceach oraz w Zakładzie Metodyki na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Od początku 2010 roku pełni obowiązki dyrektora Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Poezja Klejnockiego znajduje się w orbicie neoklasycyzmu, przy czym szczególnie wyraźnie jawią się nawiązania do tradycji barokowej. W Parnasie bis! napisano o tej twórczości, iż "przypomina poetycki strumień świadomości, połączony z retrospektywno-melancholijnym spojrzeniem wstecz". Tekstów nie cechuje przy tym przesadnie wyrafinowana forma, więc charakterystyczna dla nich powaga nie jest literackim artefaktem. Wynika ona po pierwsze z zakorzenienia egzystencjalnego utworów, po drugie zaś - z podejmowanych tematów. Dziedzictwo barokowe w tej poezji przejawia się w akcentowaniu ludzkiego przemijania, a także w wykorzystaniu ulubionych w owej epoce figur nagromadzenia i wyliczenia. Te same barokowe korzenie ma pisanie o brzydocie świata oraz widoczna w tej poezji obsesja ruchu. Tę ostatnią można potraktować jako nawiązanie do Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego (na którego Klejnocki skądinąd powołuje się od czasu do czasu).

Jako krytyk Klejnocki napisał kilka ważnych a ostrych artykułów, takich jak "W szponach profitariatu" ("Krytyka Polityczna" 2003). Tekst ten sprzeciwiał się wprowadzeniu do literatury rynkowych patologii, takich jak powiązania między czasopismami a wydawnictwami, wyrażające się pozytywnym recenzowaniem książek pochodzących z określonego źródła. Nie jest to zresztą jedyna wypowiedź krytyczna Klejnockiego, która doczekała się szerszej recepcji i wnikliwych komentarzy. Wcześniej jej autor aktywnie uczestniczył w toczącej się na łamach "Nowego Nurtu" dyskusji między "barbarzyńcami" a "klasycystami" oraz wprowadził pejoratywne w zamyśle określenie "banalizm elegijny", mające określać twórczość poetów śląskich (por. nota o Macieju Meleckim).

Prozatorskie utwory Klejnockiego często mają charakter pastiszu. Autobiograficzne Jak nie zostałem menelem ironicznie nawiązuje do Jak zostałem pisarzem Andrzeja Stasiuka, zaś Przylądek pozerów - pierwsza z powieści, w których występuje komisarz Ireneusz Nawrocki - została opatrzona autorskim podtytułem "antykryminał".

Widać więc, że mowa tu o twórczości wielokształtnej, momentami nawet wewnętrznie sprzecznej. Jest bowiem Klejnocki poetą metafizycznym, szarżującym krytykiem oraz ironicznym prozaikiem, co z pewnością stanowi bardzo interesujące zestawienie.

Autor: Paweł Kozioł, listopad 2010


Twórczość

Poezja:
  • Oswajanie, Towarzystwo "Ogród ksiąg", Warszawa 1993.
  • Miasto otwarte, LNB, Warszawa 1995.
  • Okruchy, Zielona Sowa, Kraków 1997.
  • W drodze do Delft: piętnaście portretów, Wydawnictwo OPEN, Warszawa 1998.
  • Krótka historia przeistoczeń (epigramaty), Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 1999.
  • Mr. Hyde, Ruta, Wałbrzych 1999.
  • Reporterzy, fotograficy, zawiedzeni kochankowie, Zielona Sowa, Kraków 2002.
  • Skarby dni ostatecznych. Psalmy, epigramaty, lamenty, litanie, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005.
  • Victoria. Wiersze ostatnie, Wydawnictwo Nowy Świat, Warszawa 2009.
Powieści:
  • Jak nie zostałem menelem (próba autobiografii antyintelektualnej), Prószyński i S-ka, Warszawa 2002.
  • Przylądek pozerów: powieść antykryminalna, Prószyński i S-ka, Warszawa 2005.
  • Południk 21, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2008.
  • Człowiek ostatniej szansy, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010.
Eseje:
  • Zagłada ogrodu, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 1996.
  • Piołun i inne eseje chodnikowe, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 1999.
Krytyka literacka:
  • Chwilowe zawieszenie broni, O twórczości tzw. pokolenia bruLionu (1986-1996), Sic!, Warszawa 1996 (wraz z Jerzym Sosnowskim).
  • Bez utopii? Rzecz o poezji Adama Zagajewskiego, Ruta, Wałbrzych 2002.
  • Literatura w czasach zarazy. Szkice i polemiki, Prószyński i S-ka, Warszawa 2006.
Antologie:
  • Po Wojaczku. t. 2. Brulion i niezależni, Dom Księgarski i Wydawniczy Fundacji Polonia, Warszawa 1992.
  • Macie swoich poetów. Liryka polska urodzona po 1960 r., Lampa i Iskra Boża, Warszawa 1996 (wraz z Pawłem Duninem-Wąsowiczem i Krzysztofem Vargą).
Omówienia:
  • Maciej Cisło, "Plac Unii", "Nowe Książki" 4/2002 (Reporterzy, fotograficy, zawiedzeni kochankowie).
  • Dariusz Nowacki, "Na nostalgiczną nutę", "Nowe Książki" 1/2003 (Jak nie zostałem menelem).
  • Robert Ostaszewski, "Zadziorny czy subtelny?", "Nowe Książki" 9/2006 (Literatura w czasach zarazy).
  • Parnas bis. Słownik literatury polskiej urodzonej po 1960 roku, oprac. P. Dunin-Wąsowicz i K. Varga, Warszawa 1995.
  • Joanna Roszak, "Powtarzalne Klejnockiego", "Nowe Książki" 1/2006 (Skarby dni ostatecznych).


Podobne

Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki

Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...

Literatura Janusz Tazbir

Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...

Zobacz także

Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"

Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.

Sztuki wizualne Mirosław Bałka "Carrousel"

Gdy widz stanie pośrodku sali, w której wyświetlany jest film "Carrousel" ("Karuzela"), może mu się zakręcić w głowie. Wokół niego na ścianach wirują cztery projekcje.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy