Literatura
Dariusz Foks
Literatura
Poeta i prozaik, mieszkający w Skierniewicach. Urodzony w 1966 roku.
Redaktor działu prozy w miesięczniku "Twórczość". Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Do literatury wszedł w roku 1989, publikując dwa arkusze poetyckie: Filmy i inne wiersze oraz Wiersze. Najmocniejszy akcent z wczesnego okresu jego twórczości stanowi główna nagroda w Konkursie na Brulion Poetycki (1993). Dwukrotnie nominowano go do Paszportu Polityki (2000, 2004).
Styl Foksa cechuje wszechobecna ironia. W Ustaleniach z Maastricht (2006) firmuje ją motto z tekstu Henri Bergsona zatytułowanego Śmiech. Esej o komizmie. Śmiechem wyraża poeta fakt, iż jest przeciwnikiem dowolnej formy literackiego patosu. Ujawnia to choćby sposób, w jaki odpowiada on na wezwanie Adama Zagajewskiego z wiersza o incipicie "Spróbuj opiewać okaleczony świat" ("szare piórko" pochodzi również z tego tekstu): "Próbowałem opiewać okaleczony świat, / ale skończyło się na tym, że wetknąłem mu w tyłek / szare piórko, zgubione przez drozda, / i patrzyłem, jak się męczy".
Istotne dla Foksa jest również funkcjonowanie w sferze kultury masowej. Pisze Anna Kałuża: "Foks korzysta z różnych kulturowych emblematów w taki sam sposób, w jaki wykorzystuje je przemysł kulturalny. Oswaja je i zawłaszcza na własnych zasadach". Paradoksalnie, ten sposób pisania ma tyleż wspólnego z masowością, ile z anarchicznym buntem przeciw sztywnym schematom, w jakie kultura obfituje.
Wiele jest w tej poezji motywów filmowych. O ile najwyraźniejszą deklarację szacunku dla "dziesiątej muzy" stanowi pomysł na antologię Niewinni kaznodzieje, o tyle najciekawszym artystycznie projektem z tej dziedziny jest książka Co robi łączniczka [więcej o książce: "Twórczość" marzec 2006], złożona z tekstów Foksa i fotomontaży Zbigniewa Libery, przedstawiających aktorki grające u Felliniego i u innych reżyserów z tego okresu na tle ruin płonącego miasta. Książka ta otrzymała Nagrodę TVP Kultura (2006) oraz nominację do Nagrody Literackiej Gdynia.
Zawarty w tej książce tekst stanowi grę z polską pamięcią historyczną, kulturą masową (pod koniec każdego fragmentu pojawiają się "ilustrowane czasopisma dla kobiet wroga"), filmami wojennymi, jak również z tradycją prozy odnoszącej się do II wojny światowej. Nie jest to zresztą jedyny kontekst - gdzieniegdzie daje się w książce wytropić na przykład aluzje do postulatów strajkowych.
W istocie tekst Łączniczki można by zaklasyfikować jako zaprzeczenie powieści. Bohaterowie są tak typowi, że pozbawieni imion ("chłopcy", "łączniczka", "major"), a narracja ostentacyjnie niespójna. Można z niej wprawdzie wyłowić spójne sekwencje zdarzeń - jak choćby opowieść o przyuczaniu się dziewczyny do nowej funkcji czy rozbudowany wątek walki z pociągiem pancernym - gdzie indziej natrafiamy jednak na zabiegi takie, jak przedstawienie śmierci majora w kilku sprzecznych wersjach. W ten sposób okazuje się, że narracja Foksa, z pozoru będąca przede wszystkim formalnym eksperymentem, w istocie mówi coś ważnego na temat funkcjonowania ludzkiej pamięci, zwłaszcza zaś pamięci historycznej.
Twórczość
Poezja:
Autor: Paweł Kozioł, listopad 2010.
Darek Foks w Muzeum Literatury podczas Manifestacji Poetyckich 2010
Redaktor działu prozy w miesięczniku "Twórczość". Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Do literatury wszedł w roku 1989, publikując dwa arkusze poetyckie: Filmy i inne wiersze oraz Wiersze. Najmocniejszy akcent z wczesnego okresu jego twórczości stanowi główna nagroda w Konkursie na Brulion Poetycki (1993). Dwukrotnie nominowano go do Paszportu Polityki (2000, 2004).
Styl Foksa cechuje wszechobecna ironia. W Ustaleniach z Maastricht (2006) firmuje ją motto z tekstu Henri Bergsona zatytułowanego Śmiech. Esej o komizmie. Śmiechem wyraża poeta fakt, iż jest przeciwnikiem dowolnej formy literackiego patosu. Ujawnia to choćby sposób, w jaki odpowiada on na wezwanie Adama Zagajewskiego z wiersza o incipicie "Spróbuj opiewać okaleczony świat" ("szare piórko" pochodzi również z tego tekstu): "Próbowałem opiewać okaleczony świat, / ale skończyło się na tym, że wetknąłem mu w tyłek / szare piórko, zgubione przez drozda, / i patrzyłem, jak się męczy".
Istotne dla Foksa jest również funkcjonowanie w sferze kultury masowej. Pisze Anna Kałuża: "Foks korzysta z różnych kulturowych emblematów w taki sam sposób, w jaki wykorzystuje je przemysł kulturalny. Oswaja je i zawłaszcza na własnych zasadach". Paradoksalnie, ten sposób pisania ma tyleż wspólnego z masowością, ile z anarchicznym buntem przeciw sztywnym schematom, w jakie kultura obfituje.
Wiele jest w tej poezji motywów filmowych. O ile najwyraźniejszą deklarację szacunku dla "dziesiątej muzy" stanowi pomysł na antologię Niewinni kaznodzieje, o tyle najciekawszym artystycznie projektem z tej dziedziny jest książka Co robi łączniczka [więcej o książce: "Twórczość" marzec 2006], złożona z tekstów Foksa i fotomontaży Zbigniewa Libery, przedstawiających aktorki grające u Felliniego i u innych reżyserów z tego okresu na tle ruin płonącego miasta. Książka ta otrzymała Nagrodę TVP Kultura (2006) oraz nominację do Nagrody Literackiej Gdynia.
Zawarty w tej książce tekst stanowi grę z polską pamięcią historyczną, kulturą masową (pod koniec każdego fragmentu pojawiają się "ilustrowane czasopisma dla kobiet wroga"), filmami wojennymi, jak również z tradycją prozy odnoszącej się do II wojny światowej. Nie jest to zresztą jedyny kontekst - gdzieniegdzie daje się w książce wytropić na przykład aluzje do postulatów strajkowych.
W istocie tekst Łączniczki można by zaklasyfikować jako zaprzeczenie powieści. Bohaterowie są tak typowi, że pozbawieni imion ("chłopcy", "łączniczka", "major"), a narracja ostentacyjnie niespójna. Można z niej wprawdzie wyłowić spójne sekwencje zdarzeń - jak choćby opowieść o przyuczaniu się dziewczyny do nowej funkcji czy rozbudowany wątek walki z pociągiem pancernym - gdzie indziej natrafiamy jednak na zabiegi takie, jak przedstawienie śmierci majora w kilku sprzecznych wersjach. W ten sposób okazuje się, że narracja Foksa, z pozoru będąca przede wszystkim formalnym eksperymentem, w istocie mówi coś ważnego na temat funkcjonowania ludzkiej pamięci, zwłaszcza zaś pamięci historycznej.
Twórczość
Poezja:
- Film i inne wiersze (arkusz) (1989).
- Wiersze (arkusz) (1989).
- Wiersze o fryzjerach, Multico, Warszawa 1994.
- Misterny tren, Stowarzyszenie Literackie "Kresy", Lublin 1997.
- Ezra Pub, Centrum Sztuki - Teatr Dramatyczny, Legnica 1998.
- Sonet drogi, Wydawnictwo Port Legnica, Legnica 2000.
- Przecena map, Biuro Literackie, Wrocław 2005.
- Ustalenia z Maastricht, Biuro Literackie, Wrocław 2006.
- Sto najlepszych polskich reklam i jedna niemiecka, Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury, Poznań 2009.
- Orcio, Pomona, Wrocław 1998.
- Pizza weselna, Zielona Sowa, Kraków 2000.
- Mer Betlejem, Biuro Literackie, Legnica 2003.
- Co robi łączniczka (wraz ze Zbigniewem Liberą), Ars Cameralis Silesiae Superioris, Katowice 2005.
- Wielkanoc z tygrysem, Czarne, Wołowiec 2008.
- Niewinni kaznodzieje. Filmowy zestaw wierszy poetów polskich urodzonych w latach 1958-1985, Polska Federacja Dyskusyjnych Klubów Filmowych, Warszawa-Skierniewice 2001.
- "Synowie łączniczek". Z Dariuszem Foksem i Zbigniewem Liberą rozmawiają Maria Cyranowicz, Beata Gula i Paweł Kozioł, "Wakat" 2 (4) / 2007.
- Agnieszka Kozłowska, "Tajemnica pewnego opowiadania", "Witryna Czasopism" 8 (210) / 2008, witryna.czasopism.pl
- Anna Kałuża, "Standaryzacje i osobliwości", [w:] Bumerang, Biuro Literackie, Wrocław 2010 (Ustalenia z Maastricht).
- Dariusz Nowacki, "Przedmiot do podziwiania", "Nowe Książki" 3/2006 (Co robi łączniczka).
- Joanna Orska, "Debordaż", "Twórczość" 4/2010 (Sto najlepszych polskich reklam i jedna niemiecka).
Autor: Paweł Kozioł, listopad 2010.
Podobne
Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...
Literatura Janusz Tazbir
Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...
Zobacz także
Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"
Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.
Sztuki wizualne Mirosław Bałka "Carrousel"
Gdy widz stanie pośrodku sali, w której wyświetlany jest film "Carrousel" ("Karuzela"), może mu się zakręcić w głowie. Wokół niego na ścianach wirują cztery projekcje.







