Literatura
Bohdan Zadura
Literatura
Urodził się w 1945 w Puławach. Członek zespołu redakcyjnego kwartalnika "Akcent" (1980-2004) i miesięcznika "Twórczość" (od 1983, a od jesieni 2004 redaktor naczelny). Współpracuje z "Literaturą na Świecie", publikuje w większości polskich czasopism literackich i kulturalnych.
Skończył studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim. Otrzymał wiele nagród, m.in. Nagrodę im. Stanisława Piętaka (1994). Jako poeta debiutował w 1962 na łamach dwutygodnika "Kamena"; uprawia też prozę i krytykę literacką oraz zajmuje się tłumaczeniami z języka angielskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i węgierskiego.
Jego wczesna twórczość zaliczana była do nurtu neoklasycznego, styl jego wierszy ponawiał wzorce tradycyjnej wersyfikacji. Symptomy estetycznej przemiany znajdujemy w zbiorze Zejście na ląd, lecz tomem naprawdę przełomowym okazał się zbiór Starzy znajomi, zrywający z dotychczasową regularnością, zdyscyplinowaniem wobec gatunkowych reguł tradycyjnej liryki (zwłaszcza ulubionego przez poetę sonetu). Sytuacje podmiotu lirycznego bliskie są codziennemu doświadczeniu autora. Czytelnik traktowany jest jak równorzędny poszukiwacz trudno dostępnych sensów, widzący w wierszu przekaz egzystencjalny.
O dzisiejszej pozycji Zadury - nauczyciela i mistrza wielu młodszych poetów przesądził tom Cisza (1994). Niezwykłość jego pierwszej części ("Wiersze w gorączce") oraz poematu "Cisza" polega na tym, że utwory te na każdym kroku (rymem, rytmicznym równaniem, enumeracją) prowokując kicz potrafią mu się oprzeć i nie pozwalają, by jego natura wymknęła się spod kontroli. Odwołanie do tradycji poematu dygresyjnego służy poecie nie tylko do opowiedzenia zmitologizowanej historii stanu wojennego, ale przede wszystkim do opowiedzenia historii prywatnej tego okresu. W rezultacie otrzymujemy wiersze, które wychodząc od faktu, od bólu, ekstazy i łzy, przeobrażają się w sugestywną wizję tamtego czasu. Wiersze do-słowne, bo dające prostemu, potocznemu słowu wiarę, i wiersze od-słowne, bo od pojedynczego wyrazu dochodzące do złożenia misternej poetyckiej kompozycji, przejmujące. Ostatni cykl wierszy zamieszczony w tomie Cisza ("Skradzione i podarowane") przynosi utwory powstałe na marginesie doświadczeń translatorskich autora. To w nich dokonuje się najdalej posunięta prozaizacja lirycznej formy - one też najsilniej oddziałały na wrażliwość poetów debiutujących w latach dziewięćdziesiątych.
Copyright: Stowarzyszenie Willa Decjusza
Wybrana bibliografia:
Aktualizacja: 2008
fot. Elżbieta Lempp
Skończył studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim. Otrzymał wiele nagród, m.in. Nagrodę im. Stanisława Piętaka (1994). Jako poeta debiutował w 1962 na łamach dwutygodnika "Kamena"; uprawia też prozę i krytykę literacką oraz zajmuje się tłumaczeniami z języka angielskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i węgierskiego.
Jego wczesna twórczość zaliczana była do nurtu neoklasycznego, styl jego wierszy ponawiał wzorce tradycyjnej wersyfikacji. Symptomy estetycznej przemiany znajdujemy w zbiorze Zejście na ląd, lecz tomem naprawdę przełomowym okazał się zbiór Starzy znajomi, zrywający z dotychczasową regularnością, zdyscyplinowaniem wobec gatunkowych reguł tradycyjnej liryki (zwłaszcza ulubionego przez poetę sonetu). Sytuacje podmiotu lirycznego bliskie są codziennemu doświadczeniu autora. Czytelnik traktowany jest jak równorzędny poszukiwacz trudno dostępnych sensów, widzący w wierszu przekaz egzystencjalny.
O dzisiejszej pozycji Zadury - nauczyciela i mistrza wielu młodszych poetów przesądził tom Cisza (1994). Niezwykłość jego pierwszej części ("Wiersze w gorączce") oraz poematu "Cisza" polega na tym, że utwory te na każdym kroku (rymem, rytmicznym równaniem, enumeracją) prowokując kicz potrafią mu się oprzeć i nie pozwalają, by jego natura wymknęła się spod kontroli. Odwołanie do tradycji poematu dygresyjnego służy poecie nie tylko do opowiedzenia zmitologizowanej historii stanu wojennego, ale przede wszystkim do opowiedzenia historii prywatnej tego okresu. W rezultacie otrzymujemy wiersze, które wychodząc od faktu, od bólu, ekstazy i łzy, przeobrażają się w sugestywną wizję tamtego czasu. Wiersze do-słowne, bo dające prostemu, potocznemu słowu wiarę, i wiersze od-słowne, bo od pojedynczego wyrazu dochodzące do złożenia misternej poetyckiej kompozycji, przejmujące. Ostatni cykl wierszy zamieszczony w tomie Cisza ("Skradzione i podarowane") przynosi utwory powstałe na marginesie doświadczeń translatorskich autora. To w nich dokonuje się najdalej posunięta prozaizacja lirycznej formy - one też najsilniej oddziałały na wrażliwość poetów debiutujących w latach dziewięćdziesiątych.
"Jak w wierszach z pierwszych moich tomów bardzo często występowało słowo 'czas', tak w swoim myśleniu o tym, co się ze mną dzieje, bardzo często posługiwałem się pojęciem 'przypadek'. Ten przypadek czasami utożsamiał się ze swoim przeciwieństwem, czyli z przeznaczeniem. To, co się dzieje przez przypadek, może dzieje się za zrządzeniem opatrzności." (Bohdan Zadura)Źródło: www.polska2000.pl
Copyright: Stowarzyszenie Willa Decjusza
Wybrana bibliografia:
- W krajobrazie z amfor, Warszawa: Czytelnik, 1968
- Podróż morska, Warszawa: Czytelnik, 1971
- Pożegnanie Ostendy, Warszawa: Czytelnik, 1974
- Małe muzea, Warszawa: Czytelnik, 1977
- Zejście na ląd, Warszawa: Czytelnik, 1983
- Starzy znajomi, Warszawa: Czytelnik, 1986
- Prześwietlone zdjęcia. Poezje i przekłady, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1990
- Cisza, Poznań: a5, 1994
- Kaszel w lipcu, Wrocław: Pomona, 2000
- Więzień i krotochwila, Kraków: Zielona Sowa, 2001
- Ptasia grypa, Legnica: Biuro Literackie, 2002
- Między wierszami, Legnica: Biuro Literackie, 2002
- Kopiec kreta, Wrocław: Biuro Literackie, 2004
- Wiersze zebrane t. I-III, Wrocław: Biuro Literackie, 2005-2006
- "Proza", t. I Opowiadania, Wrocław: Biuro Literackie, 2005
- "Proza", t. II Powieści, Wrocław: Biuro Literackie, 2006
- Szkice, recenzje, felietony t. I i II, Wrocław: Biuro Literackie, 2007
- Wszystko, Wrocław: Biuro Literackie, 2008
Aktualizacja: 2008
Podobne
Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...
Literatura Janusz Tazbir
Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...
Zobacz także
Film "Toys"
Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...







