Film
Wojciech Malajkat
Film
Aktor teatralny i filmowy, reżyser. Urodził się 16 stycznia 1963 w Mrągowie.
Należy do najciekawszych aktorów teatralnych średniego pokolenia.
Wojciech Malajkat, jeszcze jako student, w 1983 debiutował w warszawskim Teatrze Ochoty rolą Błazna w Królu Learze Szekspira w reżyserii Haliny i Jana Machulskich. Występował też w łódzkim Teatrze Studyjnym '83. W 1986 pierwszy raz zagrał w Teatrze Studio w Operze za trzy grosze Bertolta Brechta w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. W tym samym roku wcielił się również w Szekspirowskiego Hamleta w przedstawieniu w reżyserii Guido de Moora. W wieku 23 lat został najmłodszym Hamletem w historii powojennego teatru polskiego.
W 1987 Malajkat zagrał kolejną ważną rolę - Gustawa-Konrada w Dziadach - Improwizacjach według Adama Mickiewicza w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. Występował w kolejnych inscenizacjach Grzegorzewskiego: pastiszowym spektaklu Usta milczą (1988) i Dziesięciu portretach z czajką w tle według Antoniego Czechowa (1990). Pierwsze sezony Malajkata w teatrze były jednym z najbardziej spektakularnych początków aktorskiej kariery. W 1988 otrzymał m.in. nagrodę im. Leona Schillera za wybitne osiągnięcia aktorskie na scenie dramatycznej.
W 1991 Malajkat zagrał Sir Jamesa Glucestera Joyce'a w Miasto liczy psie nosy według scenariusza i w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, potem był m.in. Autorem w Snach wg "Pieśni Maldorora" Lautreamonta w reżyserii Mariusza Trelińskiego (1992), a wreszcie Michałem Astrowem w Wujaszku Wani Antoniego Czechowa w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego (1993). Malajkat razem ze Zbigniewem Zamachowskim, który wystąpił w roli tytułowej, stworzyli oryginalne, Czechowowskie kreacje.
Równocześnie Malajkat występował w lekkim, komediowym repertuarze: m.in. w Sie kochamy Murraya Schisgala w reżyserii Ewy Mirowskiej (1993), Księżycu nad Buffalo Kena Ludwiga w reżyserii Cezarego Morawskiego (Teatr Syrena w Warszawie, 1999), Łożu z baldachimem Jana de Hartog i Colette w reżyserii Romualda Szejda (Teatr Scena Prezentacje w Warszawie, 2000) oraz w przedstawieniach muzycznych, m.in.: w Żołnierzu królowej Madagaskaru Juliana Tuwima według Stanisława Dobrzańskiego w reżyserii Krzysztofa Kolbergera (Opera i Operetka w Szczecinie, 1993) i Wesołej wdówce Franza Lehara w reżyserii Macieja Wojtyszki (Teatr Wielki w Warszawie, 2002). Malajkat pracuje także dla telewizji. Prowadził quizy, a ostatnio jest gospodarzem programu w konwencji talk-show.
W 2001 Malajkat rozpoczął pracę reżyserską. W Bałtyckim Teatrze w Koszalinie zrealizował Zagraj to jeszcze raz, Sam Woody'ego Allena, współpracował ze Zbigniewem Zamachowskim przy Żabach Arystofanesa w Teatrze Narodowym (2002). W Teatrze Syrena wystawił Klub Hipochondryków Meggie W. Wrightt (2003).
Stworzył kolejne ciekawe role na deskach Narodowego. Był Biffem w Śmierci komiwojażera Arthura Millera w reżyserii Kazimierza Kutza (2004), tytułowym Tartuffem z komedii Moliera w inscenizacji Jacquesa Lassalle'a (2006) i Vladimirem w Czekając na Godota Samuela Becketta w reżyserii Antoniego Libery (2006). Na warszawskiej scenie wyreżyserował jeszcze Wędrowca Conora McPhersona (2008).
W 2009 roku objął funkcję dyrektora naczelnego i artystycznego komediowego Teatru Syrena. Wystawił tutaj ironicznie potraktowaną Pajęczą sieć Agathy Christie (2008) i czarną komedię Łup Joe Ortona (2009). Natomiast w warszawskim Teatrze Bajka wyreżyserował Hipnozę Antoniego Cwojdzińskiego z Beatą Ścibakówną i Rafałem Królikowskim (2009).
Malajkat, który w teatrze stworzył kreacje w przedstawieniach Grzegorzewskiego, rozśmiesza w komediach, potrafi odnaleźć się w wielu konwencjach teatralnych; łącznie z farsą i operetką, jak do tej pory nie ma na swoim koncie ról filmowych, które mogłyby się równać z jego dokonaniami na scenie. W kinie grał w komedii kryminalnej Deja vu (1989) i sensacyjnym VIP-ie (1991) w reżyserii Juliusza Machulskiego, serialu Jerzego Gruzy 40-latek. 20 lat później (1993). Wystąpił również m.in. w Stanie strachu Janusza Kijowskiego (1989), Wielkim tygodniu Andrzeja Wajdy (1995), Szabli od komendanta Jana Jakuba Kolskiego (1995) oraz w jednej z najciekawszych swoich ról - Rzędziana w ekranizacji Ogniem i mieczem według Henryka Sienkiewicza w reżyserii Jerzego Hoffmana (1999). Aktor zagrał także profesora Gąsowskiego w filmie fabularnym Szatan z siódmej klasy Kazimierza Tarnasa (2006, serial telewizyjny - 2006). Można go było zobaczyć w interesujących rolach w filmach telewizyjnych przygotowanych w ramach cyklu Święta polskie. Był Piotrem w odnoszącej się do Dnia Matki Królowej chmur Radosława Piwowarskiego (2003). Zagrał chłopaka, który po spotkaniu z osiemdziesięcioletnią Mimi (kobieta widzi w nim dawno zmarłego syna) zaczyna bardziej refleksyjnie i krytycznie analizować swoje życie. Malajkat wystąpił też w głównej roli kloszarda Bogdana-"Mozarta", niegdyś muzyka w nawiązującej do Walentynek, pełnej humoru i ciepła Miłości w przejściu podziemnym Janusza Majewskiego wg scenariusza Jerzego Pilcha (2006).
Malajkat zagrał w przeszło trzydziestu rolach w Teatrze Telewizji. Debiutował postacią Jana w Żeglarzu Jerzego Szaniawskiego w reżyserii Wojciecha Solarza (1986). Później zagrał m.in. Prokuratora w Stole Idy Fink w reżyserii Krzysztofa Langa (1992), Gierasima w Śmierci Iwana Iljicza Lwa Tołstoja w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego (1995), Ojca w Czyśćcu według tekstu i w reżyserii Janusza Kijowskiego (1998) oraz Eckermanna w Nauce o barwach Tomasza Kubikowskiego w reżyserii Jana Englerta (2001). Wystąpił, razem z Dominiką Ostałowską, w reżyserowanej przez Agnieszkę Glińską Przestrzeni smutku Davida Hare'a, sztuce nawiązującej do motywów Korowodu Schnitzlera (2002). Aktorzy, grając bardzo różne postaci, doskonale odnaleźli się w szkicowej poetyce przedstawienia ukazującego różne warianty miłosne.
Ważniejsze nagrody i odznaczenia:
Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, styczeń 2004; aktualizacja: listopad 2009.
Należy do najciekawszych aktorów teatralnych średniego pokolenia.
"Staram się grać każdą rolę tak, jakby był to bohater współczesny" - mówi aktor. - "Kiedy gram sztukę Szekspira, to nie ważne są dla mnie wszystkie jamby i trocheje, ale intencje autora. Pragnę, aby powstały przed wiekami tekst był cały czas dobrze rozumiany, aktualny. Prawda historyczna nie jest tu najważniejsza" ("Rzeczpospolita" nr 26).Wojciech Malajkat jest absolwentem Wydziały Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Studia ukończył w 1986. Teatralna kariera aktora wiąże się ze współpracą z wybitnym reżyserem Jerzym Grzegorzewskim. Od 1986 Malajkat występował w prowadzonym przez Grzegorzewskiego Teatrze Studio w Warszawie. W 1997, gdy Grzegorzewski objął Teatr Narodowy, aktor rozpoczął współpracę ze sceną narodową.
"Pracuję z nim od 17 lat" - mówił o inscenizatorze Malajkat - "jest mi najbliższy w sposobie przekazywanych wrażeń, emocji" ("Rzeczpospolita" 2003, nr 154).Od 2009 roku aktor szefuje warszawskiemu Teatrowi Syrena.
Wojciech Malajkat, jeszcze jako student, w 1983 debiutował w warszawskim Teatrze Ochoty rolą Błazna w Królu Learze Szekspira w reżyserii Haliny i Jana Machulskich. Występował też w łódzkim Teatrze Studyjnym '83. W 1986 pierwszy raz zagrał w Teatrze Studio w Operze za trzy grosze Bertolta Brechta w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. W tym samym roku wcielił się również w Szekspirowskiego Hamleta w przedstawieniu w reżyserii Guido de Moora. W wieku 23 lat został najmłodszym Hamletem w historii powojennego teatru polskiego.
"Studentem, pretendentem do tronu, człowiekiem obarczonym problemami moralnymi, księciem Hamletem jest w tym spektaklu Wojciech Malajkat" - pisała Jolanta Frydrykiewicz. - "Z doskonałą równowagą pomiędzy słowem a sytuacją, założoną przez reżysera, prowadzi on swoją postać przez cały spektakl" ("Rzeczpospolita" 1986, nr 154).Kilka miesięcy później Malajkat odniósł pierwszy komediowy sukces w Zagraj to jeszcze raz, gdzie był alter ego autora - Woody'ego Allena. Przedstawienie wyreżyserował Adam Hanuszkiewicz, sztuka utrzymywała się na afiszu przez wiele miesięcy.
"Wielki udział w tym sukcesie ma odtwórca głównej roli Allana Wojciech Malajkat" - notował Krzysztof Kopka. - "Tak jak całe przedstawienie tak i on nie stara się naśladować filmowego pierwowzoru. (...) Zbyt wiele jest w tym niedawnym absolwencie szkoły teatralnej radości życia i radości z grania, spontaniczności i energii i optymizmu. Ma się wrażenie, że jego Allan wciąż wchodzi w życiu w jakąś rolę nie dlatego, że jest urodzonym aktorem, uwielbia przebieranki, tę nieustającą zabawę z otoczeniem. (...) Pisząc o roli Malajkata w 'Zagraj to jeszcze raz' nie sposób nie podkreślić jego licznych talentów aktorskich, zaskakującej przy tak krótkim pobycie na scenie dojrzałości i sprawności aktorskiej, bogactwa środków wyrazu, jakimi dysponuje" ("Teatr" 1987, nr 4).Aktor jeszcze raz wcielił się w Allenowską postać, tym razem Prowadzącego-Kleinmana w Działaniach ubocznych w reżyserii Adama Hanuszkiewcza (1988).
W 1987 Malajkat zagrał kolejną ważną rolę - Gustawa-Konrada w Dziadach - Improwizacjach według Adama Mickiewicza w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. Występował w kolejnych inscenizacjach Grzegorzewskiego: pastiszowym spektaklu Usta milczą (1988) i Dziesięciu portretach z czajką w tle według Antoniego Czechowa (1990). Pierwsze sezony Malajkata w teatrze były jednym z najbardziej spektakularnych początków aktorskiej kariery. W 1988 otrzymał m.in. nagrodę im. Leona Schillera za wybitne osiągnięcia aktorskie na scenie dramatycznej.
W 1991 Malajkat zagrał Sir Jamesa Glucestera Joyce'a w Miasto liczy psie nosy według scenariusza i w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, potem był m.in. Autorem w Snach wg "Pieśni Maldorora" Lautreamonta w reżyserii Mariusza Trelińskiego (1992), a wreszcie Michałem Astrowem w Wujaszku Wani Antoniego Czechowa w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego (1993). Malajkat razem ze Zbigniewem Zamachowskim, który wystąpił w roli tytułowej, stworzyli oryginalne, Czechowowskie kreacje.
"W sposobie gry aktorów najwyraźniej widać problem konwencji, w jakiej Grzegorzewski reżyseruje Czechowa" - pisał Grzegorz Niziołek. - "Może nawet problem nie jednej, lecz wielu konwencji. Największą swobodę mają Zamachowski i Malajkat, którzy tworzą swoje role w różnorodnej stylistyce, komponują portrety postaci stosując rozmaite reguły gry: wycieniowaną psychologię, efekty farsowe, groteskowy skrót. I co ważne, nie ukrywają formalnych wiązań, przeskoków, nieciągłości. Ale też postaci przez nich grane obdarzone są największą samoświadomością. Jej znakiem staje się pewna swoboda kreacji" ("Teatr" 1993, nr 4).W 1994 Malajkat wystąpił gościnnie w łódzkim Teatrze im. Stefana Jaracza jako Szambelan w Iwonie, księżniczce Burgunda Witolda Gombrowicza w reżyserii Ewy Mirowskiej. Rok później w Teatrze Studio zagrał tytułową postać w Mizantropie Moliera w reżyserii Ewy Bułhak.
"Alcest Wojciecha Malajkata jest młodym człowiekiem, człowiekiem o wyraźnie inteligenckim rodowodzie" - notował Wojciech Majcherek. - "W okularach, szarym ubraniu, lekko się garbiąc - odróżnia się od otoczenia. Jako to zwykle bywa u ludzi lubiących mówić prawdę w oczy - nie jest sympatyczny. Czai się w nim także agresja, którą paradoksalnie najmocniej wyzwala ukochana Celimena" ("Teatr" 1995, nr 12).W warszawskim Teatrze Studio Malajkat wystąpił jeszcze m.in. w roli Księcia Filipa w Iwonie, Księżniczce Burgunda Witolda Gombrowicza w reżyserii Ewy Bułhak (1997), na scenie Teatru Narodowego zagrał Młodego Gendre w Nocy listopadowej Stanisława Wyspiańskiego w inscenizacji Jerzego Grzegorzewskiego (1997). W 1998 aktor stworzył wybitną rolę w Ślubie Witolda Gombrowicza w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego.
"Aktorsko wybija się w tym przedstawieniu tylko jedna rola, naprawdę wielka rola Wojciecha Malajkata (Pijak)" - pisała Elżbieta Morawiec. - "To on zdaje się napędzać to wszystko - rozkochany w sobie, w swojej agresji, sile, zręczności argumentów, Czarny Anioł z jakichś szwadronów śmierci czy Brigate Rosse - bardziej niż ktokolwiek inny w tym przedstawieniu pijany sobą, pijany Pijakiem, duchem wiecznej anarchii, tak modnej, tak politically correct w dzisiejszym świecie. Posłuchać wystarczy, jak ten Kapłan post-Gombrowiczowskiego Kościoła głosi swój katechizm" ("Didaskalia" 1998, nr 24).Kolejne role Malajkata w przedstawieniach Grzegorzewskiego to Kinooperator w Halce Spinozie wg Witkacego (1998) oraz Pan Młody w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (2000), a także Mistrz Fior w Operetce Witolda Gombrowicza (2000), Pigwa w Śnie nocy letniej Szekspira (2001), Wyspiański-Hamlet w Hamlecie według Stanisława Wyspiańskiego (2003) i Odys w spektaklu On. Drugi powrót Odysa Jerzego Grzegorzewskiego i Antoniny Grzegorzewskiej (2005).
Równocześnie Malajkat występował w lekkim, komediowym repertuarze: m.in. w Sie kochamy Murraya Schisgala w reżyserii Ewy Mirowskiej (1993), Księżycu nad Buffalo Kena Ludwiga w reżyserii Cezarego Morawskiego (Teatr Syrena w Warszawie, 1999), Łożu z baldachimem Jana de Hartog i Colette w reżyserii Romualda Szejda (Teatr Scena Prezentacje w Warszawie, 2000) oraz w przedstawieniach muzycznych, m.in.: w Żołnierzu królowej Madagaskaru Juliana Tuwima według Stanisława Dobrzańskiego w reżyserii Krzysztofa Kolbergera (Opera i Operetka w Szczecinie, 1993) i Wesołej wdówce Franza Lehara w reżyserii Macieja Wojtyszki (Teatr Wielki w Warszawie, 2002). Malajkat pracuje także dla telewizji. Prowadził quizy, a ostatnio jest gospodarzem programu w konwencji talk-show.
W 2001 Malajkat rozpoczął pracę reżyserską. W Bałtyckim Teatrze w Koszalinie zrealizował Zagraj to jeszcze raz, Sam Woody'ego Allena, współpracował ze Zbigniewem Zamachowskim przy Żabach Arystofanesa w Teatrze Narodowym (2002). W Teatrze Syrena wystawił Klub Hipochondryków Meggie W. Wrightt (2003).
Stworzył kolejne ciekawe role na deskach Narodowego. Był Biffem w Śmierci komiwojażera Arthura Millera w reżyserii Kazimierza Kutza (2004), tytułowym Tartuffem z komedii Moliera w inscenizacji Jacquesa Lassalle'a (2006) i Vladimirem w Czekając na Godota Samuela Becketta w reżyserii Antoniego Libery (2006). Na warszawskiej scenie wyreżyserował jeszcze Wędrowca Conora McPhersona (2008).
W 2009 roku objął funkcję dyrektora naczelnego i artystycznego komediowego Teatru Syrena. Wystawił tutaj ironicznie potraktowaną Pajęczą sieć Agathy Christie (2008) i czarną komedię Łup Joe Ortona (2009). Natomiast w warszawskim Teatrze Bajka wyreżyserował Hipnozę Antoniego Cwojdzińskiego z Beatą Ścibakówną i Rafałem Królikowskim (2009).
Malajkat, który w teatrze stworzył kreacje w przedstawieniach Grzegorzewskiego, rozśmiesza w komediach, potrafi odnaleźć się w wielu konwencjach teatralnych; łącznie z farsą i operetką, jak do tej pory nie ma na swoim koncie ról filmowych, które mogłyby się równać z jego dokonaniami na scenie. W kinie grał w komedii kryminalnej Deja vu (1989) i sensacyjnym VIP-ie (1991) w reżyserii Juliusza Machulskiego, serialu Jerzego Gruzy 40-latek. 20 lat później (1993). Wystąpił również m.in. w Stanie strachu Janusza Kijowskiego (1989), Wielkim tygodniu Andrzeja Wajdy (1995), Szabli od komendanta Jana Jakuba Kolskiego (1995) oraz w jednej z najciekawszych swoich ról - Rzędziana w ekranizacji Ogniem i mieczem według Henryka Sienkiewicza w reżyserii Jerzego Hoffmana (1999). Aktor zagrał także profesora Gąsowskiego w filmie fabularnym Szatan z siódmej klasy Kazimierza Tarnasa (2006, serial telewizyjny - 2006). Można go było zobaczyć w interesujących rolach w filmach telewizyjnych przygotowanych w ramach cyklu Święta polskie. Był Piotrem w odnoszącej się do Dnia Matki Królowej chmur Radosława Piwowarskiego (2003). Zagrał chłopaka, który po spotkaniu z osiemdziesięcioletnią Mimi (kobieta widzi w nim dawno zmarłego syna) zaczyna bardziej refleksyjnie i krytycznie analizować swoje życie. Malajkat wystąpił też w głównej roli kloszarda Bogdana-"Mozarta", niegdyś muzyka w nawiązującej do Walentynek, pełnej humoru i ciepła Miłości w przejściu podziemnym Janusza Majewskiego wg scenariusza Jerzego Pilcha (2006).
Malajkat zagrał w przeszło trzydziestu rolach w Teatrze Telewizji. Debiutował postacią Jana w Żeglarzu Jerzego Szaniawskiego w reżyserii Wojciecha Solarza (1986). Później zagrał m.in. Prokuratora w Stole Idy Fink w reżyserii Krzysztofa Langa (1992), Gierasima w Śmierci Iwana Iljicza Lwa Tołstoja w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego (1995), Ojca w Czyśćcu według tekstu i w reżyserii Janusza Kijowskiego (1998) oraz Eckermanna w Nauce o barwach Tomasza Kubikowskiego w reżyserii Jana Englerta (2001). Wystąpił, razem z Dominiką Ostałowską, w reżyserowanej przez Agnieszkę Glińską Przestrzeni smutku Davida Hare'a, sztuce nawiązującej do motywów Korowodu Schnitzlera (2002). Aktorzy, grając bardzo różne postaci, doskonale odnaleźli się w szkicowej poetyce przedstawienia ukazującego różne warianty miłosne.
Ważniejsze nagrody i odznaczenia:
- 1986 - Nagroda za tytułową rolę w Hamlecie Szekspira w reżyserii Guido de Moora w Teatrze Studio w Warszawie na 25. Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych;
- 1988 - Nagroda im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia za osiągnięcia aktorskie, a szczególnie za rolę tytułową w Hamlecie Szekspira w reżyserii Guido de Moora w Teatrze Studio w Warszawie i rolę Gustawa-Konrada w spektaklu Dziady-Improwizacje Adama Mickiewicza w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego w Teatrze Studio w Warszawie; Nagroda im. Leona Schillera za wybitne osiągnięcia aktorskie na scenie dramatycznej;
- 2001 - Nagroda Artystyczna Prezydium Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Łodzi i Konferencji Rektorów Państwowych Uczelni Wyższych w Łodzi;
- 2005 - Złoty Krzyż Zasługi; Nagroda za rolę Mężczyzny w słuchowisku Dziewięć lat Jerzego Szaniawskiego w reżyserii Andrzeja Jarskiego na 5. Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" w Sopocie;
- 2007 - Tytuł Najlepszego Aktora w plebiscycie publiczności za rolę Vladimira w spektaklu Czekając na Godota Samuela Becketta w reżyserii Antoniego Libery w Teatrze Narodowym w Warszawie na 13. Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi.
Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, styczeń 2004; aktualizacja: listopad 2009.
Zobacz także
Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"
Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.
Sztuki wizualne Mirosław Bałka "Carrousel"
Gdy widz stanie pośrodku sali, w której wyświetlany jest film "Carrousel" ("Karuzela"), może mu się zakręcić w głowie. Wokół niego na ścianach wirują cztery projekcje.
Najczęściej czytane
- Film
Andrzej Wajda - Film
Jerzy Kosiński - Film
Agnieszka Holland - Film
Roman Polański - Film
Współczesny polski film dokumentalny







