Film

Święty interes

Film
Konrad J. Zarębski
Praca nad scenariuszem tego filmu jest wręcz książkowym przykładem rozwijania pomysłu scenarzysty. Informację o tym, że biskup Karol Wojtyła, przyszły papież Jan Paweł II, jeździł przez jakiś czas samochodem marki warszawa M-20, przeczytać można było w gazecie. Pomysł, by wokół tego faktu zbudować filmową historię, zaskoczył Macieja Wojtyszkę, ale - skoro scenarzystami są syn i synowa - nie wypadało mu odmówić. Najpierw powstało półgodzinne słuchowisko radiowe, z czasem wzbogacane o nowe wątki, z których złożył się pełnometrażowy film. Wojtyszko nie ukrywa swych intencji. W wywiadzie dla miesięcznika "Kino" (nr 5/2010) przyznaje otwarcie:
"W 'Świętym interesie' zachęcam widza, by przyjrzał się temu, co robimy z naszą wiarą i religią, co przetrwało z nauk Jana Pawła II. Moim zdaniem, komediowa konwencja może tylko podsycić ewentualne dyskusje, poważny ton byłby czymś zbyt oczywistym. (...) Marzyło mi się, żeby zarówno ci widzowie, którzy będą się śmiali, jak i ci, których ten film zdenerwuje, po wyjściu z kina chcieli o nim porozmawiać, żeby chciało im się chociaż przez chwilę pomyśleć o pewnych dziwnych formach naszej religijności".
Do tej refleksji ma sprowokować fabuła. Dwaj bracia spotykają się po latach na pogrzebie ojca w jednej z podkrakowskich wsi. Obaj liczą na spadek - jeden jest hazardzistą ściganym przez gangstera za długi, drugi potrzebuje pieniędzy na rozwój swojej firmy sprzątającej w Szwecji. Tymczasem okazuje się, że zmarły zapisał gospodarstwo pewnej fundacji, synom zostawiając jedynie stodołę z całą jej zawartością. Ale zrujnowany budynek kryje skarb wielkiej wartości - samochód warszawa M-20, którym jeździł ponoć przyszły papież Jan Paweł II. Mieszkańcy wioski przeciwstawiają się planom sprzedaży auta: jak się okazuje, ma ono cudowne właściwości. Ludzie gotowi są zebrać pewną kwotę, by samochód pozostał we wsi. A gdyby bracia chcieli się sprzeciwić, o swoje prawo do pierwokupu upomną się siłą...

Dla wzmocnienia poważnego przesłania Maciej Wojtyszko śmiało operuje komediowym arsenałem już od pierwszej brawurowej sceny, rozgrywającej się na szwedzkim przedmieściu. Kiedy akcja przenosi się na małopolską wieś, wystarczy kilka zręcznych skrótów myślowych, by ją ciepło, choć nie bez ironii, opisać. Ale największą niespodzianką są odtwórcy głównych ról - braci niekoniecznie świętych gra dwóch aktorów "namaszczonych" świętymi rolami - Piotr Adamczyk, który wystąpił w roli Jana Pawła II w filmie Giacoma Battiata, oraz Adam Woronowicz, niezapomniany ksiądz Jerzy Popiełuszko w filmie Rafała Wieczyńskiego. Obaj uwolnieni od koturnów wykonawcy korzystają ze swego komediowego potencjału, tworząc postacie tyleż barwne, co soczyste. Równie barwna w swej jednolitości wydaje się wiejska społeczność, ukazana jako zbiorowość świadoma swoich celów.

Ale komediowo-obyczajowa warstwa Świętego interesu ma pozostać jedynie kostiumem, pożywką dla spraw ważniejszych - zauważa na łamach "Kina" (nr 7-8/2010) Maciej Maniewski.
"Chodzi mianowicie o kwestie związane z religią i wiarą, w szerszym niż anegdotyczny aspekcie. Ze spuścizną, już nie tylko tą materialną, jaką zostawił po sobie Jan Paweł II. (...) Rozgrywka między braćmi a mieszkańcami wsi, z których większość też ma w głowie własny (już wcale nie święty) interes, to najważniejsza przestrzeń, w jakiej osadza swoją historię Wojtyszko. Rozpoczyna się walka, w której wszystkie chwyty są dozwolone, a przykazania wykuwane kiedyś na pamięć pozostają pusto brzmiącymi sloganami. Wojtyszko obserwuje, dokąd może doprowadzić uprzedmiotowienie religijnego przeżycia. Bo, jak sugeruje, tam, gdzie wiara przybiera formę bezmyślnego kultu, pojawia się groźne widmo fanatyzmu. Jednocześnie przygląda się, jak silna jest w ludziach, w nas przecież, potrzeba cudu."
  • Święty interes, Polska 2010. Reżyseria: Maciej Wojtyszko, scenariusz: Aneta Wróbel-Wojtyszko, Adam Wojtyszko, zdjęcia: Grzegorz Kędzierski, muzyka: Zygmunt Konieczny, scenografia: Małgorzata Grabowska-Kozera, kostiumy: Elżbieta Radke, montaż: Ewa Smal, dźwięk: Aleksander Musiałowski, Adam Wilk. Występują: Adam Woronowicz (Janek Rembowski), Piotr Adamczyk (Leszek Rembowski), Patricia Kazadi (Motema, żona Leszka), Dorota Landowska (dyrektorowa), Mariusz Bonaszewski (Borys), Tomasz Międzik (Dujnik), Matylda Baczyńska (Nikola), Arkadiusz Smoleński (Szostak), Wojciech Skibiński (Kozioł). Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych - Studio Filmowe Kadr. Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej. Dystrybucja: Kino Świat. Czas trwania: 86 min. W kinach od 27 sierpnia 2010 roku.

Autor: Konrad J. Zarębski, sierpień 2010.

Podobne

Film Weiser

Film

Film fabularny w reżyserii Wojciecha Marczewskiego z 2001 roku.

Film Pół serio

Film

Film fabularny w reżyserii Tomasza Koneckiego z 2000 roku.

Zobacz także

Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"

Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.

Sztuki wizualne Mirosław Bałka "Carrousel"

Gdy widz stanie pośrodku sali, w której wyświetlany jest film "Carrousel" ("Karuzela"), może mu się zakręcić w głowie. Wokół niego na ścianach wirują cztery projekcje.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy