Kadr z filmu, na zdjęciu: Jolanta Umecka i Zygmunt Malanowicz, fot. East News / Polfilm

Andrzej, dziennikarz sportowy, i Krystyna, jego żona jadą na jednodniowy wypoczynek na Mazury. Po drodze zabierają do swego luksusowego auta młodego autostopowicza.

W przystani czeka na nich piękny jacht. Chłopak zostaje zaproszony na pokład. W czasie wycieczki po jeziorach Andrzej stara się olśnić młodego pasażera swoją pozycją materialną, doświadczeniem życiowym, a także żoną. Jego zachowanie wywołuje kpiny chłopaka, który próbuje go ośmieszyć w oczach jego żony. Z każdą chwilą konflikt między mężczyznami narasta. Dochodzi do ostrej sprzeczki. Uderzony przez Andrzeja chłopak wpada do jeziora i znika pod wodą. Przerażony dziennikarz skacze mu na ratunek. Nie może go jednak odnaleźć i sądząc, że doszło do tragedii, rusza do brzegu, aby o wypadku powiadomić milicję. Tymczasem chłopak wraca na jacht. Schowany za boją był świadkiem rozpaczliwych poszukiwań Andrzeja i gwałtownych wymówek ze strony Krystyny. Chłopak zostaje na noc na pokładzie i uwodzi żonę dziennikarza. Rankiem jacht płynie ku przystani, chłopak wyskakuje po drodze na brzeg. Krystyna dobija sama. Okazuje się, że Andrzej stchórzył, nie zawiadomił milicji. Krystyna wyznaje, że go zdradziła, ale Andrzej nie chce jej uwierzyć...

"Chciałem, żeby mój pierwszy film fabularny był chłodny, mózgowy, wyspekulowany, skonstruowany precyzyjnie, niemal formalistycznie. Miał przypominać klasyczny thriller: małżeństwo zabiera na pokład jachtu pasażera, który następnie znika w tajemniczych okolicznościach. Od samego początku chodziło o pokazanie konfliktowej interakcji między postaciami zamkniętymi w ograniczonej przestrzeni." (Roman Polański, "Roman". Warszawa 1989)

"Fascynujący efekt artystyczny 'Noża w wodzie' ma swoje źródło w zespołowym działaniu jego twórców, polegającym na kolektywnej improwizacji. Kluczową rolę w uformowaniu stylu filmu odegrał, jak się zdaje, kwartet: Roman Polański jako reżyser (bandleader i filmowy aranżer całości) a także współtwórca scenariusza, Jerzy Skolimowski jako drugi współscenarzysta i autor znakomitych dialogów, Jerzy Lipman jako autor zdjęć oraz Krzysztof Komeda, twórca i wykonawca muzyki. Krótko mówiąc 'all stars'. To dzięki nim film ma taką intensywność atmosfery, żywiołowość, wibrację, koloryt i 'drive'." (Marek Hendrykowski "Kwartalnik Filmowy", 1997)

"W miarę jak wzrasta napięcie i wzajemne antagonizmy między bohaterami muzyka Komedy wzmaga ów czynnik zdenerwowania, niejasności, ironii, który od początku piętnował ich sposób bycia. Między mężczyznami narasta konflikt ambicji, kobieta wydaje się tylko katalizatorem przyspieszającym gwałtowne, nieopanowane odruchy ich podrażnionej miłości własnej. Ale przecież między nią a mężem także istnieje konflikt, którego domyślamy się od początku, choć nie znamy jego charakteru ani przyczyn. Wyjaśnienie przychodzi niespodziewanie, stwarza je sytuacja muzyczna. Słowa piosenki śpiewanej przez bohaterkę na prośbę męża stanowią klucz do zagadki. Dziewczyna śpiewa o tym jak zbyteczne są słowa między ludźmi, którzy potrafili wobec siebie kłamać i kochali się źle. Kanwą muzyczną jest jeden z motywów jazzowych przewijających się od początku filmu. Odtąd każde instrumentalne wejście tego tematu przywodzi na myśl refren piosenki: 'Kochaliśmy się źle...'" (Alicja Helman, "Na ścieżce dźwiękowej. O muzyce w filmie". Kraków 1968.)

"Film wywołał w komunistycznej Polsce prawdziwą burzę prasową. Atakowano Polańskiego za snobizm, uleganie paryskim modom, powierzchowność. Najbardziej bolesny dla wielu przeciwników filmu był stan majątkowy dziennikarza. Zwolennicy zwracali uwagę na skrajnie przedmiotowe aspiracje bohaterów i relacje między nimi, a także na fakt, że bunt chłopaka jest pozorny, ponieważ jego świat wartości jest dokładnie taki sam." (Małgorzata Hendrykowska "Kronika kinematografii polskiej 1895-1997". Poznań 1999)

"Film Polańskiego okazuje się pierwszą w naszej kinematografii próbą wyjścia poza zamknięty krąg historyzmu szkoły polskiej, naznaczony ustalonym przez lata repertuarem tematów, kompleksów, urazów psychicznych, obsesji indywidualnych i zbiorowych. W tym sensie jest czymś zupełnie nowym i świeżym, czego nasze powojenne kino dotąd nie znało. W taki sposób żaden z polskich reżyserów dotychczas nie opowiadał." (Marek Hendrykowski "Kwartalnik Filmowy", 1997)

• Nóż w wodzie. Reżyseria Roman Polański. Scenariusz Roman Polański, Jerzy Skolimowski, Jakub Goldberg. Zdjęcia Jerzy Lipman. Scenografia Bolesław Kamykowski. Muzyka Krzysztof Komeda-Trzciński. Dźwięk Halina Paszkowska. Montaż Halina Prugar. Obsada Leon Niemczyk (Andrzej), Zygmunt Malanowicz (chłopak), Jolanta Umecka (Krystyna). Głosów użyczyli Anna Ciepielewska (Krystyna), Roman Polański (chłopak). Produkcja Zespół Filmowy "Kamera", 1961. Film czarno-biały, 35 mm, 2762 m, 94 min.

Nagrody:

• Nagroda FIPRESCI na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji, 1962;
• Złota Kaczka - nagroda czytelników tygodnika "Film", 1963;
• Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji, 1963;
• Nominacja do Oscara w kategorii "film obcojęzyczny", 1963;
• Nagroda młodych krytyków zachodnioniemieckich na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Oberhausen, 1964;
• Brązowy Delfin na MFFW, Teheran, 1965; Nagroda FIPRESCI na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Panamie, 1966.