Aktor teatralny i filmowy, w latach 1996-2002 prezes Związku Artystów Scen Polskich. Urodził się 9 lutego 1941 roku w Krakowie.

Zanim trafił do szkoły aktorskiej studiował w Krakowskiej Wyższej Szkole Rolniczej, był też zatrudniony w krakowskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego, pracował jako lalkarz w Teatrze "Groteska" (1959-1960). Następnie podjął studia na Wydziale Lalkarskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, po czym przeniósł się na Wydział Aktorski, który ukończył w 1965 roku.

W latach 1965-1975 grał w Starym Teatrze w Krakowie - trafił do zespołu prowadzonego przez jego profesora ze szkoły teatralnej, Zygmunta Hübnera. Grał w spektaklach reżyserowanych przez Konrada Swinarskiego - Rzeźnika w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego (1965), Czeladnika w Woyzecku Georga Büchnera (1966) i Orientidesa w Śnie nocy letniej Szekspira (1970). Występował również w przedstawieniach Bogdana Hussakowskiego m.in. jako Grek w Trojankach wg Eurypidesa i Jean-Paula Sartre'a (1967) i Gość II w Wkrótce nadejdą bracia Janusza Krasińskiego (1968). U Zygmunta Hübnera można go było oglądać jako Woźnego w Mizantropie Moliera (1966) i Hortensjusza w Poskromieniu złośnicy Szekspira (1969). Brał udział w inscenizacjach Józefa Szajny, był Mordercą w Nowym wyzwoleniu (1967) i Markizem Fibromem w Onych (1967) Witkacego oraz Optymistenką w Łaźni Włodzimierza Majakowskiego (1967). Natomiast u Jerzego Jarockiego zagrał m.in. Jowisza w Cymbelinie Szekspira (1967) i Chłopaka/Prostego gajowego w Mojej córeczce Tadeusza Różewicza (1968). Kaczor grał mniejsze role, ale występy u tych reżyserów były dla niego świetną szkołą aktorstwa.

"U Swinarskiego trzeba było nieustannie drążyć rolę, żeby dorosnąć do wizji reżysera (...)" - wspominał - "(...) u niego drobne zadanie aktorskie było równie ważne jak główne role. (...) Szukanie swojego małego miejsca w inscenizacji, a zarazem zdawanie sobie sprawy z całości - wymagało długich, niezwykle męczących prób. Po czym wpadaliśmy w sztukę reżyserowaną np. przez Zygmunta Hübnera, który najczęściej w tym profilu teatru robił komedie - i w pełnej kulturze, grzeczności, spokoju, przyjemności, miłej atmosferze dochodziliśmy do premiery na ogół z dużym powodzeniem. A natychmiast potem trafialiśmy do Jurka Jarockiego, gdzie obowiązywała absolutnie żelazna dyscyplina, twardość, zupełnie jakbyśmy się dostali w tryby maszyny, z której powstawała spójna całość. Cóż było później przyjemniejszego, jak pójść do Józia Szajny (...) gdzie każde wariactwo było dozwolone - aktor był mu potrzebny jak plama kolorystyczna czy dźwiękowa w określonym zestawie artystycznym" ("Scena" 1986, nr 7).

W filmie Kazimierz Kaczor pojawił się po raz pierwszy w krótkometrażowym Zielonym baloniku Stanisława Kokesza (1961). Później na dużym ekranie grał epizody, wystąpił w jednym z odcinków serialu telewizyjnego Stawka większa niż życie w reżyserii Janusza Morgensterna (1968), a także w komedii Stanisława Barei Nie ma róży bez ognia (1974) i Potopie wg prozy Henryka Sienkiewicza w reżyserii Jerzego Hoffmana (1974). Zagrał też m.in. w obrazach Andrzeja Wajdy - Kipmana w ekranizacji Ziemi obiecanej Władysława Reymonta (1974) i pułkownika UB w Człowieku z marmuru (1976). W 1969 roku debiutował w Teatrze Telewizji rolą Wołodii w Błękitnych miastach Aleksego Tołstoja w reżyserii Ireny Wollen. Potem był m.in. Utieszytielnym w Graczach Mikołaja Gogola w reżyserii Hussakowskiego (1973), Restauratorem w Popiele i diamencie wg Jerzego Andrzejewskiego w reżyserii Zygmunta Hübnera (1974) i Faustynem Bizońskim w Aktorze Cypriana Norwida, przedstawieniu telewizyjnym przygotowanym przez Ryszarda Majora (1975).

Na początku lat 70. Kaczor wziął udział w największych przedstawieniach dekady powstających na scenie Starego Teatru. Zagrał Fiedkę/Kapitana Lebiadkina w Biesach Fiodora Dostojewskiego w reżyserii Wajdy (1971), Cięcielewicza w Matce Witkacego w reżyserii Jarockiego (1972) i Żegotę w Dziadach Adama Mickiewicza inscenizowanych przez Swinarskiego (1973). Ponadto zagrał m.in. u Jarockiego Puczymordę w Szewcach Witkacego (1971), Albina w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry w reżyserii Marka Walczewskiego (1971) i Księcia w Marszu Mieczysława Piotrowskiego w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego (1973). Do swoich różnorodnych doświadczeń aktorskich, które pozwoliły mu sprawdzić się w wymagającym, różnym pod względem formy aktorstwie, dołożył jeszcze jedno teatralne doświadczenie. Był asystentem reżyserów, począwszy od Mizantropa i Poskromienie złośnicy Hübnera, poprzez Biesy Wajdy, Matkę Jarockiego, aż po Dziady Swinarskiego.

"Z przypadku byłem w kilku inscenizacjach asystentem reżysera. I aczkolwiek nigdy ni miałem reżyserskich ciągot, to przy tej okazji zyskałem także jako aktor" - mówił Kaczor. - "Przestałem patrzeć wyłącznie w kategoriach swojej roli na sztukę, nauczyłem się konstruować postać z myślą o całości, znajdować jej miejsce w całości inscenizacji" ("Scena" 1986, nr 7).

W 1976 roku Kaczor zagrał Leona Kurasia w telewizyjnym serialu Polskie drogi w reżyserii Janusza Morgensterna. Morgenstern i scenarzysta, Jerzy Janicki, portretowali polskie społeczeństwo lat wojny, pokazywali codzienne życie zwykłych ludzi. Wielka historia była tu tylko tłem. Początkowo Kuraś pomyślany był jako osoba drugoplanowa, jednak w trakcie kręcenia kolejnych odcinków zyskiwał na znaczeniu, a wszystko dzięki pełnej autentyzmu i naturalności grze Kaczora, który tchnął życie w swoją postać. Kuraś był antybohaterem: drobnym cwaniakiem, jednak w sytuacji próby gotowym do heroicznych czynów. Kuraś zdobył sympatię widzów, bo ze swoimi wadami i zaletami był ze wszech miar "ludzki".

"Staram się przybliżyć postać publiczności, pokazując jej dobre i złe cechy" - mówił Kaczor. - "Nie czynię tego po to, by zadośćuczynić aktorskiej teorii, która mówi, że należy bronić swego bohatera, ale dlatego, że na pełnię człowieka składają się jego dobre i złe strony" ("Scena" 1986, nr 7).

W 1973 roku Kaczor opuścił Kraków i przeniósł się do stołecznego Teatru Współczesnego. Można go było zobaczyć w dwóch spektaklach Erwina Axera. W Szczęśliwym wydarzeniu Sławomira Mrożka zagrał Niemowlę (1973), a w Lirze Edwarda Bonda Księcia Północy (1974). Wystąpił też w przedstawieniu Grupa Laokoona Tadeusza Różewicza w reżyserii Hübnera (1974). W tym samym roku pojawił się w nowo powstającym pod egidą Zygmunta Hübnera zespole Teatru Powszechnego. Wajda obsadził go w roli Bourdona/Murarza w Sprawie Dantona Stanisławy Przybyszewskiej (1975). Potem Kaczor zagrał m.in. Komisarza w Żegnaj Judaszu Ireneusza Iredyńskiego w reżyserii Wiesława Górskiego (1975) i Damiana w Odpocznij po biegu Władysława Terleckiego w reżyserii Hübnera (1976). W 1977 roku, partnerował Hübnerowi i Stanisławowi Zaczykowi w Wajdowskich Rozmowach z katem wg Kazimierza Moczarskiego. Rolą Gustawa Schielke, funkcjonariusza SS, Kaczor odcinał się na scenie od dobrodusznego Kurasia, podobnie jak i rolą Grubego w Na pełnym morzu Mrożka w reżyserii Władysława Kowalskiego (1978).

"(...) Kazimierz Kaczor nie musi walczyć z Kurasiem o normalny odbiór siebie: jest po prostu Grubym, łajdakiem i mistrzem ideologicznej ekwilibrystyki" - notowała Teresa Krzemień ("Kultura" 1978, nr 21).

Witold Filler opisywał grę Kaczora:

"(..) bawi się miąższem słów, które przychodzi mu wypowiadać. I jego grze zawdzięczamy moment zabawy i moment refleksji, jakie nas nawiedzają przy zetknięciu z tą paradoksalną przypowiastką o ludożercach (...)" ("Ekspress Wieczorny" 1978, nr 83).

W 1981 roku Kaczor przekonująco pokazał Frankego, wrogo nastawionego do Polaków Prusaka w historycznym serialu Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy w reżyserii Jerzego Sztwiertni. W tym samym roku zagrał tytułowego Jana Serce w serialu Radosława Piwowarskiego. Kaczor znów zbudował w pełni wiarygodną postać - kanalarza z warszawskiej Woli. Jan Serce był życiowym nieudacznikiem i idealistą, amantem a rebours, wciąż liczącym, że znajdzie miłość swojego życia. Serialową passę lat 80. dopełniły role Kaczora w komediach Stanisława Barei: Alternatywach IV, w której wcielił się w postać dźwigowego Zygmunta Kotka, (1983) i Zmiennikach, gdzie zagrał strażaka Zenona Kuśmidra (1986).

W latach 80. w teatrze Kaczor grał m.in. Haralda w Obcych bliskich Gudmunder Steinsson w reżyserii Hübnera (1986). To

"(...) pozornie dobroduszny ojciec rodziny, zarabiający pieniądze i mający przyjaciółkę na samotne wieczory, ciepły i zgodny, a jednak nie rozumiejący tego, co dzieje się z jego dziećmi, żoną i nim samym" - pisała o roli Alina Kiertys ("Głos Wybrzeża" 1986, nr 175).

Na scenie Powszechnego wcielił się też w postać Sponsora w Nawróconym w Jaffie Marka Hłaski w reżyserii Jana Buchwalda (1987), a wreszcie w Browarnika w Audiencji Vaclava Havla w reżyserii Feliksa Falka (1989) - było to wznowienie spektaklu z 1981 roku.

"Warto wybrać się do Powszechnego, by zobaczyć, jak wspaniale jest to napisane i jak znakomicie Kazimierz Kaczor przekłada to na gesty, sposób chodzenia, nerwowe obciąganie piweczka, taniec wokół rozmówcy, etc." - notował Jacek Sieradzki. - "Ta kreacja - na której nie ma krztyny aktorskiej minoderii, zachłyśnięcia się warsztatem; jest tyle aktorstwa ile trzeba i nic ponadto - warta jest wszystkich nagród."

W 1991 roku Kaczor był Pickwickiem w Klubie Pickwicka w reżyserii Macieja Wojtyszki. Potem zagrał m.in. Pułkownika Melketta w Czarnej komedii Petera Shaffera w reżyserii Marka Sikory (1994), Czepca w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w inscenizacji Krzysztofa Nazara (1995), Patriotę w Ostatnich dniach ludzkości Karla Krausa w reżyserii Piotra Cieślaka (1997). Brał również udział w Szekspirowskich przedstawieniach przygotowanych przez Piotra Cieplaka, był Franciszkiem Fordem w Wesołych kumoszkach z Windsoru (2000) i Hrabią Kentu w Królu Learze (2001), a także Nonancourtem w Słomkowym kapeluszu Eugene'a Labiche'a (2005, wersja telewizyjna - 2005). Zagrał także u Cieplaka w spektaklu Albośmy to jacy, tacy... na motywach m.in. Wesela Stanisława Wyspiańskiego (2006, wersja telewizyjna - 2007). Wystąpił jako Tobiasz w Gwałtu, co się dzieje! Aleksandra Fredry w reżyserii Gabriela Gietzky'ego (2006) i Parris w Czarownicach z Salem Arthura Millera w reżyserii Izabelli Cywińskiej (2007). Na deskach Powszechnego współpracował ostatnio także z Waldemarem Śmigasiewiczem. Wcielił się w postać Hipolita w Pornografii Witolda Gombrowicza (2008) i rencistę Pana Mariana w adaptacji głośnej powieści Sylwii Chutnik Kieszonkowy atlas kobiet (2009).

" 'panio-pan' Marian (doskonały Kazimierz Kaczor) - samotnik, który całymi dniami wyszywa makatki. Głos ma łagodny, ciepłe usposobienie i pogubienie w oczach. Marian powinien być... Marią" - pisała o tej ostatniej roli Agnieszka Michalak ("Dziennik - Kultura" 2009, nr 61).

W latach 90. Kaczora można było często zobaczyć w spektaklach telewizyjnych, m.in. jako Pułkownika Janusza Bokszczanina "Sęka" w poświęconym Powstaniu Warszawskiemu Ziarnie zroszonym krwią Jerzego Stefana Stawińskiego w reżyserii Kazimierza Kutza (1994), Mieczetkina w Zeszłego lata w Czulimsku Aleksandra Wampiłowa w reżyserii Izabelli Cywińskiej (1994), Timofiejewa w Ach, co za wynalazek Michaiła Bułhakowa w reżyserii Janusza Zaorskiego (1996), a wreszcie jako Bieruta w Podróży do Moskwy Stawińskiego w reżyserii Macieja Englerta (1999). W 2002 roku Kaczor zagrał Corneliusa w Lordzie Jimie wg Josepha Conrada w reżyserii Laco Adamika, a rok później wystąpił jako Lawrence w Akwizytorom dziękujemy Simona Blocka w reżyserii Ryszarda Bugajskiego.

Od lat 90. Kaczor pojawiał się w telenoweli Złotopolscy. Prowadził także teleturniej w telewizji publicznej. Był też członkiem Radu Kultury przy Prezydencie RP (1992-1993), Przewodniczącym Sekcji Dramatu w ZASP-ie (1993-1996), a wreszcie prezesem ZASP-u w latach 1996-2002.

Odznaczenia i nagrody:

• 1978 - Nagroda Komitetu ds. Polskiego Radia i Telewizji I stopnia za kreację aktorską, rolę Leona Kurasia w serialu Polskie drogi Janusza Morgensterna; Nagroda aktorska za rolę Leona Kurasia w serialu Polskie drogi Janusza Morgensterna na Festiwalu Filmów i Widowisk Telewizyjnych w Olsztynie; Złoty Ekran za rolę Leona Kurasia w serialu Polskie drogi Janusza Morgensterna;
• 1979 - Srebrny Krzyż Zasługi; Nagroda Prezydenta m.st. Warszawy;
• 1982 - Nagroda I stopnia (zespołowa) przewodniczącego Komitetu ds. Polskiego Radia i Telewizji za osiągnięcia aktorskie, a szczególnie za rolę Henryka Franke w filmie Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy Jerzego Sztwiertni;
• 1989 - Nagroda Prezydenta m.st. Warszawy za rolę Browarnika w Audiencji Vaclava Havla w reżyserii Feliksa Falka w Teatrze Powszechnym w Warszawie;
• 1990 - Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Browarnika w Audiencji Vaclava Havla w reżyserii Feliksa Falka w Teatrze Powszechnym w Warszawie;
• 1998 - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski;
• 2009 - Feliks Warszawski w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska za rolę Pana Mariana w Kieszonkowym atlasie kobiet Sylwii Chutnik w reżyserii Waldemara Śmigasiewicza w Teatrze Powszechnym w Warszawie.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, czerwiec 2007; aktualizacja: listopad 2009.